فصل دوازدهم : خمس وسيله نقليه و خودرو

خمس وسيله نقليه
پرسش 87 . آيا به ماشينِ سوارى، خمس تعلق مى گيرد؟ و موتور سيكلت و دوچرخه چطور؟

همه مراجع: اگر وسيله كسب نباشد و مورد نياز و در شأن شخص و خانواده اش باشد، خمس ندارد.(1)
تبصره. فرض مسأله جايى است كه وسايل نقليه را از درآمد همان سال تهيه كرده باشد.

پرسش 88 . وسيله نقليه (مانند ماشين سوارى و وانت) كه از درآمد تهيه شده، گاهى براى استفاده شخصى و گاهى براى باربرى و اجرت و كسب و كار است، آيا خمس دارد؟
همه مراجع: به آن مقدار از وسيله كه با آن كار مى كند، خمس تعلق مى گيرد و به مقدارى كه جهت نياز شخصى مورد استفاده قرار مى گيرد و با موقعيت او تناسب دارد، خمس تعلق نمى گيرد.(2)
تبصره 1. در توضيح پاسخ ياد شده، گفتنى است: اگر وسيله مزبور به عنوان مثال سه ميليون تومان ارزش دارد و شخص در مدت سال به طور ميانگين، شش ماه با آن كار مى كند و شش ماه ديگر را به نيازهاى شخصى اش اختصاص مى دهد؛ سر سال خمسى بايد نسبت به نصف ارزش ماشين، خمس آن را بدهد (سيصد هزار تومان).
تبصره 2. اگر وسيله نقليه را براى نياز زندگى خود و خانواده تهيه نموده و گاه به طور اتفاق با آن كارى كند، مشمول خمس قرار نمى گيرد.

پرسش 89 . با حقوق كارمندى، ماشين سوارى تهيه كرده ام تا با آن كار كنم و از سودش، زندگى ام را اداره كنم؛ زيرا حقوق كارمندى براى اين منظور كافى نيست. آيا به اين ماشين خمس تعلق مى گيرد؟
آيات عظام امام، سيستانى، فاضل و مكارم: سرمايه خمس دارد؛ مگر اينكه با پرداخت خمس آن ـ هر چند به صورت اقساط ـ نتواند با بقيه آن، زندگى خود را اداره كند.(3)
آيات عظام بهجت، تبريزى و نورى: آن مقدار از سرمايه (ماشين) كه اداره زندگى به آن بستگى دارد، خمس ندارد، ولى به مقدار بيش از آن خمس تعلق مى گيرد.(4)
آيات عظام خامنه اى، صافى و وحيد: سرمايه خمس دارد و چنانچه نمى تواند با پرداخت خمس آن، امرار معاش كند، مى تواند با حاكم شرع دستگردان نمايد.(5)
تبصره. البته به سود حاصل از كار كردن با ماشين، خمس تعلق مى گيرد.

خمس فروش ماشين
پرسش 90 . اينجانب اتومبيل سوارى خود را كه مورد نيازم بود، دو سال پيش خريدم و اكنون آن را فروخته و با پول آن اتومبيل نو و مدل جديد خريدارى كرده ام و بقيه پول آن را نيز، از درآمد سال پرداختم؛ آيا بايد خمس بپردازم؟

همه مراجع (به جز امام): اگر اتومبيل جديد مورد نياز و در شأن شما باشد، خمس ندارد.(6)
امام: پول فروش اتومبيل اول فورا خمس دارد؛ مگر آنكه با اتومبيل جديد معاوضه كنيد.(7)
تبصره 1. فرض مسأله جايى است كه تا پيش از رسيدن سال خمسى با پول فروش، اتومبيل جديد تهيه كرده است و چنانچه اين پول تا سر سال خمسى باقى بماند، حكم سؤال پول فروش خانه را پيدا مى كند.
تبصره 2. هر چند در كلام برخى از مراجع، سخن از غيرماشين است؛ ولى تفاوتى بين آن و ساير وسايل مورد نياز در اين جهت نيست.

خمس فيش خودرو
پرسش 91 . آيا به پول درآمدى كه براى تهيه خودروى مورد نياز، به حساب ريخته مى شود و سال هم بر آن مى گذرد، خمس تعلق مى گيرد؟

آيات عظام امام، تبريزى، سيستانى، صافى و وحيد: خمس دارد.(8)
آيات عظام بهجت، فاضل و نورى: چنانچه خودرو مورد نياز بوده و تنها راه تهيه آن، واريز نمودن پول به حساب است، خمس ندارد.(9)
آيه اللّه خامنه اى: چنانچه خودرو مورد نياز به صورت پيش فروش باشد خمس ندارد، در غير اين صورت خمس دارد.(10)
آيه اللّه مكارم: اگر به عنوان پيش خريد به حساب ريخته است، خمس ندارد و چنانچه به صورت وديعه باشد، خمس دارد.(11)
تبصره 1. بايد توجه داشت، پولى كه به سازمان مربوطه ريخته مى شود، چنانچه سود داشته باشد و يك سال از آن بگذرد، به آن خمس تعلق مى گيرد.
تبصره 2. حكم بالا به خودرو اختصاص ندارد؛ بلكه هر گونه وسيله مورد نيازى را كه به صورت ثبت نام خريدارى شود، شامل مى شود.

پرسش 92 . اگر كسى در اواسط سال خمسى اش ماشين سوارى جهت مصارف شخصى اش بخرد؛ ولى تحويل آن به بعد از سال خمسى اش موكول شود، آيا بايد خمس آن را بپردازد؟
همه مراجع (به جز سيستانى): خير، لازم نيست خمس بدهد.(12)
آيه اللّه سيستانى: بايد خمس آن را به قيمت روز بپردازد.(13)
تبصره. حضرت آيه اللّه سيستانى در مؤونه شدن اشياء، مصرف فعلى را (تا پيش از سال خمسى) شرط مى دانند.

پی نوشت ها:
1. العروة الوثقى، ج 2، م 61؛ خامنه اى، اجوبة، س 923.
2. فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 711؛ نورى، استفتائات، ج 2، س 339؛ دفتر: سيستانى، خامنه اى، امام، مكارم، بهجت، تبريزى و صافى.
3. العروة الوثقى، ج 2، م 59؛ فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 708 و 765؛ مكارم، استفتائات، ج 2، س 543؛ سيستانى، المسائل المنتخبه، م 588 .
4. نورى، استفتائات، ج 1، س 271؛ تبريزى، التعليقه على منهاج الصالحين، م 32 و استفتائات، س 948؛ بهجت، توضيح المسائل، م 1401.
5. صافى، جامع الاحكام، ج 1، س 647 و 656؛ دفتر: خامنه اى، صافى و وحيد.
6. فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 701؛ نورى، استفتائات، ج 2، س 342 و ج 1، س 265؛ تبريزى، استفتائات، س 890؛ صافى، جامع الاحكام، ج 1، س 714؛ سيستانى، منهاج الصالحين، ج 1، م 1223؛ خامنه اى، اجوبة، س 886؛ مكارم، استفتائات، ج 1، س 314؛ وحيد، توضيح المسائل، م 1778؛ دفتر: بهجت.
7. امام، استفتائات، ج 1، س 72، 74، 173.
8. امام، استفتائات، ج 1، س 98؛ دفتر: سيستانى، تبريزى و وحيد.
9. بهجت، وسيله النجاة، م 1389؛ فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 704؛ دفتر: نورى.
10. خامنه اى، اجوبة، س 883 .
11. دفتر: مكارم.
12. امام، استفتائات، ج 1، س 155؛ بهجت، توضيح المسائل، م 1391؛ مكارم، استفتائات، ج 2، س 533؛ فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 704؛ خامنه اى، اجوبة، س 883؛ دفتر: نورى، صافى و تبريزى.
13. دفتر: سيستانى.

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <br><em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
11 + 7 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .