خمس مواد غذایی

شخصى سر سال خمسى، مقدارى مواد غذايى (مثلاً 20 كيلو برنج، 3 قوطى روغن و يك قوطى چاى) اضافه آورده و خمس آن را پرداخته است. سپس آنها را در طول سال مصرف مى‏كند و دوباره مقدارى مواد غذايى (مثلاً 50 كيلو برنج، 5 قوطى روغن و 3 قوطى چاى) خريدارى مى‏كند و اندكى از آن را به مصرف مى‏رساند. حال اگر سر سال خمسى 30 كيلو برنج، 4 قوطى روغن و 2 قوطى چاى باقى بماند، چه مقدار بايد خمس بدهد؟ آيا به تمامى مواد غذايى باقى مانده خمس تعلق مى‏گيرد؟ يا آنكه مى‏تواند مواد غذايى اول سال گذشته را - كه مخمس بود - از آن كسر نمايد و در نتيجه تنها خمس ده كيلو برنج، يك قوطى روغن و يك قوطى چاى را بپردازد؟

امام، مكارم، تبريزى، صافى و خامنه‏اى: بايد خمس هر مقدار از مواد غذايى سال جارى را - كه تا سر سال زياد آمده - بپردازد و نمى‏تواند مواد غذايى مخمس را از آن كم كند. بنابراين در فرض مذكور، بايد خمس 30 كيلو برنج، 4 قوطى روغن و 2 قوطى چاى را بپردازد.امام، استفتاءات، ج 1، خمس، س 202 و 143؛ خامنه‏اى، اجوبة، س 1025 و 1027؛ صافى، جامع‏الاحكام، ج 2، س 613؛ مكارم، توضيح‏المسائل، م 1504؛ تبريزى، صراطالنجاة، ج 1، س 507 و 407؛ دفتر وحيد.
سيستانى، بهجت، فاضل و نورى: مى‏تواند مواد غذايى مخمس را از آن كم كند و در نتيجه در فرض مذكور جايز است تنها خمس ده كيلو برنج، يك قوطى روغن و يك قوطى چاى را بپردازد.فاضل، جامع‏المسائل، ج 2، س 486 و 487 و ج 1، س 789؛ نورى، استفتاءات، ج 1، س 295 و ج 2، س 314؛ دفتر: سيستانى و بهجت. (احكام خمس، سيد مجتبي حسيني، كد: 115/500010)